1.

Arnau, Alba

17.

Glebbeek, Marius

33.

Neyndorff, W.

2.

Bakker, F.J.M

18.

Goedhart, Wil

34.

Nijpels, Arjan

3.

Bakker, Joost

19.

Guezen, René

35.

Oosterbaan, Haiko

4.

Bakker, Niels

20.

Hartel, M

36.

Picauly, R.K.G.

5.

Bastian, Mark-Jan

21.

Hilbrink, G.H.

37.

Pieters, Henk-Jan

6.

Bastings, M.M.G.

22.

Hoefdraad, Petro

38.

Plooy, Ton

7.

Beers, Richard van

23.

Hollander, D.J.

39.

Roeper, Jeroen

8.

Brons, Louis

24.

Kesting, René

40.

Sahetapy, R.R.

9.

Bulte, G.M.

25.

Krougman, Ben

41.

Schoonheim, Menno

10.

Da Costa Abreu, J.A.A.

26.

Krougman, Hans

42.

Schoos, R

11.

Dankmeijer, Richard

27.

Laan, Joris van der

43.

Stronkhorst, Johan

12.

Deutekom, Fred van

28.

Lo-A-Foe, Andy

44.

Swaab, Patrick E.

13.

Duijkeren, Henk J. van

29.

Maas, G.M.

45.

Swierts, J.H.

14.

Duijkeren, Raimond H. van

30.

Mathura, Keshen

46.

Veen, D.C.H. van

15.

Frinking, Henk

31.

Mels, Marius

47.

Verwoord, E.

16.

Geling, Ubel

32.

Mulder, Fred

48.

Zijlstra, Rob

CC.:

B.V. Signaal Levering Amstelveen
t.a.v. De Weledele Heer J.A. Boender
Postbus 4
1180 BA Amstelveen

CC.:

Nutsbedrijf Amstelland N.V.
t.a.v. De Weledelgestrenge Heer Drs. H.P. Moor
Postbus 1
1180 AA Amstelveen

Ter informatie:

Directie XS4ALL Internet B.V.
t.a.v. De Weledelgestrenge Heer Drs. W.H. Stikkelbroeck
Postbus 1848
1000 BV Amsterdam

Correspondentie
adres:

Klipper 61 tel.: 6 435 605
1186 VS Amstelveen Email: topdj@xs4all.nl

In het najaar van 1997 wordt bekend dat er een kans is dat er Internet via de kabel in Amstelveen geleverd gaat worden. Een deel van de gebruikersgroep meldt zich vroegtijdig aan bij het Nutsbedrijf en ontvangt per email nadere informatie.

De informatie in het mailbericht komt overeen met de later ontvangen documentatiemap en de diverse formulieren die moeten worden ingevuld en getekend.

Menigeen, zo blijkt later, struikelt over de vele formulieren en de constructie, over één ding is men het echter eens. Door snel in te schrijven had men een voordeel. Bovendien is de indruk zo gevestigd dat, hoewel er sprake was van een "pilot" dit te lezen is als een vorm van gefaseerde invoering en niet als een "test of proefproject".

Duidelijk is wel dat het onderdeel Multi Provider Access nog nader getest moet worden.

Eind december worden de eerste aansluitingen geïnstalleerd. Zoals te doen gebruikelijk is bij dit soort projecten loopt men tegen allerlei kinderziekten aan en wordt een verscheidenheid aan binnenbekabeling en aan te sluiten apparatuur aangetroffen.

Uit een email van Nutsbedrijf aan geïnteresseerden (november 1997)

TrefPunt Nederland en Nutsbedrijf Amstelland bieden, zoals hierboven aangegeven, eenmalig een Introductie abonnement aan.
De eerste 100 aanmelders krijgen hun Internet abonnement EN 512 kb/s verbinding voor een periode van 6 maanden geheel gratis.

Op 19 juni ontvangen we een gezamenlijke brief van Nutsbedrijf en XS4ALL die per 1 juli 1998 als provider in de pilot mee gaat draaien. XS4ALL is een provider gevestigd in Amsterdam, die als eerste sinds 1993 particuliere internet toegang in Nederland aanbood. Ze staan in het algemeen bekend om een goede prijs/kwaliteitsverhouding.

Menigeen geeft daardoor de moed niet op mede omdat in eerste instantie de proef (van zes maanden) verlengd wordt tot 1 oktober.
Gebruikers ontvangen een uitstekende set aan instructies (menigeen is al voor 1 juli over!) en XS4ALL mailt een planning met proeven op 15 juli. Deze proeven beogen hen inzicht te geven in de technische (on-)mogelijkheden om bandbreedte onder controle te krijgen en per gebruiker te reserveren. XS4ALL heeft eveneens een algemene discussiegroep (xs4all.kabel) ingericht die door (de kern van de) gebruikers naast de lokale nieuwsserver wordt gebruikt.

Met enige vertraging start XS4ALL zijn proeven: gedwongen proxy-gebruik en in fasen verschillende maximum snelheden.

Op 31 juli worden een belangrijk deel van de openstaande vragen (van 9 maart!) door NA schriftelijk beantwoord.

Begin augustus ontvangt een ieder een enquête van XS4ALL waarbij het met name gaat om verwachtingen t.a.v. gebruik (permanent on-line, hoge snelheid, etc.)

Veel gebruikers zijn met vakantie!

Op 14 augustus wordt door één van de gebruikers op de lokale nieuwsserver het gerucht geplaatst dat de gemeente verkoop overweegt. Noch XS4ALL, noch de directeur van het Nutsbedrijf kan die dag iets meedelen.

De week erop openen beide lokale weekbladen met dit onderwerp en bevestigen het gerucht. Het slaat in als een bom, te meer omdat nu ook al het gerucht gaat dat A2000 de kandidaat eigenaar is. In de kring van de gebruikers wordt gepoogd om zoveel mogelijk informatie over de feitelijke gang van zaken te achterhalen.
Zo wordt bekend dat een deel van de gemeenteraad ingelicht is over "een te houden marktverkenning" in een commissievergadering (Financiën) op 11 juni 1998.
Bij pogingen om te achterhalen op welke beslissing van de Raad de vermeende of voorgenomen verkoop rust, komt na enige moeite slechts een document (4108Q d.d.: 20/6/95) uit 1995 boven water waarin een onderzoek naar "consequenties verkoop kabelnet" in het kader van "efficiencyverhoging" wordt aangekondigd bij een brief van het college van burgemeester en wethouders aan de Raad (21 juni 1995/4172Q). Volgens dat voorstel dient het onderzoek gereed te zijn op 15 september 1995. Resultaten van dat onderzoek zijn (nog) niet achterhaald.
De voorlopige conclusie is dat er nog geen raadsbesluit ligt; de zwijgzame opstelling van ondermeer het Nutsbedrijf en de uitlatingen in de lokale pers van de zijde van de gemeente geven echter de indruk "dat alles bijna in kannen en kruiken" is.

Op 29 augustus ontvangt iedereen per email van XS4ALL en per brief van het Nutsbedrijf het bericht dat een in juli reeds geplande bijeenkomst op 2 september geen doorgang zal vinden omdat: "Onlangs heeft de gemeente Amstelveen ons laten weten met een kabelexploitant in onderhandeling te zijn over overname van het net." en "De aspirant koper van het Amstelveense kabelnet heeft ons laten weten dat zij Internet via de kabel per 1 oktober voorzet." (Uit brief directeur Nutsbedrijf).

Na dat weekend ontstaat onder de gebruikers de behoefte om dan 2 september maar te gebruiken om onderling overleg te voeren over hoe we de schade kunnen beperken. Op een bijeenkomst met ruim 30 aanwezigen - bijna de volledige kern van de gebruikers die actief mee doen in de diverse elektronische discussies is present - wordt afgesproken om een brief aan de gemeenteraad op te stellen. De hoofdlijnen worden bepaald en in de daarop volgende dagen wordt door velen meegewerkt aan het opstellen van de brief, mede dankzij de goede service van (medewerkers van) XS4ALL.

In de uitwisselingen die zo plaats vinden gaat ook het bericht dat in de kring van raadsleden wordt gedacht dat "de pilot stopt omdat XS4ALL zich terug trekt", hetgeen verifieerbaar onjuist is. Navraag over herkomst van deze informatie blijkt in de richting van het gemeentehuis te wijzen.

Evenzo blijkt dat er in de kring van raadsleden/gemeentehuis gesproken is over "de juridische verantwoordelijkheid van het Nutsbedrijf t.o.v. de pilotgebruikers waar de gemeente part noch deel aan heeft" terwijl anderzijds ook het gerucht de ronde doet dat "het Nutsbedrijf met ingang van 1 oktober de toegang tot het kabelnet is ontzegd".
Door dit soort onduidelijkheid neemt de onzekerheid bij gebruikers toe en zijn uitspraken over de "(on-)betrouwbaarheid van de politiek" veelvuldig aanwezig. Gelukkig overheersen de positieve instellingen en wordt er, soms tot diep in de nacht, gewerkt aan het verzorgen van de brief met bijlage.

Wat is een provider?

Providers, letterlijk vertaald verzorgers of leveranciers, zijn er in Internet land in soorten en maten. Deze verscheidenheid is een gevolg van de explosieve ontwikkeling in het gebruik van Internet. Om gebruik van Internet te kunnen maken is het noodzakelijk om toegang te hebben. Was dat in eerste instantie alleen mogelijk via een computer bij de Universiteit, in de tweede helft van de jaren ’80 kwamen er ook andere wegen: een (klein) bedrijf dat toegang tegen betaling gaat verzorgen. De eerste commerciële providers waren dan ook toegang providers en werden ISP (= Internet Service Provider) genoemd.
Met de explosie in het gebruik van Internet door particulieren, als gevolg van het ontstaan van het World Wide Web na de invoering van het hypertext protocol (http) in 1991, groeien sommige service providers uit tot wat nu genoemd wordt inhoud provider (ICP = Internet Content Provider). Zij verzorgen niet langer alleen maar de toegang tot Internet, maar zorgen er ook voor dat er veel en voor hun klanten relevante informatie aanwezig is. Hieraan ligt een belangrijk economisch motief ten grondslag: als de gebruiker binnen hetzelfde deel van het netwerk blijft behoeft men geen kosten voor datatransport af te dragen aan derden. Bovendien kan men door zicht op het gebruikersgedrag nauwkeuriger tarieven voor advertenties bepalen.
Daarnaast verzorgen zij, en dat is een nieuwe en zeer snel groeiende markt, het beheer voor bedrijven die via Internet diensten en produkten aan bieden. Dit laatste wordt ook wel de wereld van "eCommerce", elektronisch zaken doen via Internet, genoemd. eCommerce staat, zeker in Nederland, weliswaar in de kinderschoenen, maar de volume ontwikkelingen verrassen menigeen. Op dit moment is, ook in Nederland, bijvoorbeeld de reclamewereld zich volledig aan het voorbereiden op Internet als verkoop- en reclamemedium.

Het zal niet verbazen dat door deze stormachtige ontwikkelingen er vele soorten providers ontstaan zijn die niet alleen verschillen in grootte en soort dienstverlening, maar hoe langer hoe meer door gebruikers herkend worden aan:

• hun technische voorzieningen: merk je er niets van of zijn er steeds allerlei oorzaken bij hen voor slechte en trage verbindingen; email duurt lang, nieuwsgroepen worden traag door gegeven, etc.,
• de geboden service aan klanten bij het installeren en met problemen, wel/niet bereikbaar en wachttijden, en de deskundigheid van de medewerkers;
• de mogelijke (technische) diensten: één of meerdere email adressen, vlotte en volledige doorgifte van nieuwsgroepen, goede ondersteuning van allerlei (standaard) internetsoftware (irc, icq, chatrooms, quake, netmeeting, video via Internet, etc.).

Het is niet uitzonderlijk dat een gebruiker, na een eerste provider keuze op basis van een reclame aanbieding, na enige tijd en ervaring verandert van provider. En wisselen van provider is veelal simpel te realiseren door een ander nummer te bellen.
Die verandering is niet slechts een gevolg van de provider als zodanig, maar is ook gevolg dat de gebruiker inmiddels de nodige ervaring heeft en nu beter weet wat hij/zij van een Internet provider verlangt.

Aangezien de (markt-)technische ontwikkelingen inmiddels gezorgd hebben voor lage prijzen van pc’s, wordt voor de gebruiker hoe langer en meer de keuze van provider een belangrijk, zo niet doorslaggevend, element.

Waren particuliere gebruikers voor internet toegang oorspronkelijk aangewezen op een (analoge) modem om daarmee via de telefoon in te bellen bij hun provider, ruim twee jaar is de techniek beschikbaar om, na enige aanpassingen, gebruik te maken van een aanwezig kabelnet voor transport van internet signalen. Naast de voordelen dat een dergelijke verbinding vele malen sneller kan zijn, heeft het in bijna alle situaties tot gevolg dat de gebruiker niet meer te kiezen heeft welke provider wordt gebruikt. Soms verzorgt de kabeleigenaar de rol van provider (A2000 in Amsterdam, Casema), vaak sluit de beheerder van de kabel een overeenkomst met één enkele provider.

Voor menige gebruiker aan de pilot te Amstelveen was de toezegging van het Nutsbedrijf dat men Multi Provider Access wil realiseren een reden om op de pilot in te schrijven. Ook al betekende dat in eerste instantie gebruik maken van de diensten van Trefpunt Nederland, waar menigeen zo niet tevoren dan alras de nodige kanttekeningen bij maakte. Duidelijk was de verwachting gecreëerd dat men na enige tijd kon kiezen van welke provider men gebruik wil maken.

Multi Provider Access betekent voor de gebruiker dat er keuzevrijheid ontstaat via welke provider internet diensten worden geleverd. Voorwaarde is dan wel dat de betreffende provider bereid is om die diensten via het kabelnet te leveren en dus zorgt voor een verbinding tussen het kabelnet en hun apparatuur. Voor de service provider betekent dit veelal dat men technieken en vaardigheden moet gaan gebruiken die deels nieuw voor hen zijn. Evenzo dient de beheerder te zorgen dat internet verzoeken van de gebruiker bij de juiste provider worden afgeleverd.
Multi Provider access houdt ook in dat de belasting van de verbinding door de gebruikers wordt gespreid over de verschillende verbindingen van het lokale netwerk naar providers, waardoor ook als er meer mensen op het kabelnetwerk bij komen een goede snelheid behouden kan blijven. En dat is een van de belangrijke redenen waarom mensen voor een kabelmodem kiezen.

Technisch bezien is het realiseren van Multi Provider Access een gecompliceerde zaak en het voert in dit kader te ver om dat nader toe te lichten. Onder de gebruikers zijn mensen die desgewenst vragen op dit terrein kunnen beantwoorden.
Behalve de keuzevrijheid voor de gebruiker is er nog een reden om met de huidige partners de pilot voort te zetten. Zij hebben de nodige ervaringen opgebouwd op een manier die het vertrouwen wekt dat dit, voor Nederland bijna unieke project, tot een goed resultaat kan leiden.

Het verloren laten gaan van deze ervaringen lijkt ons ook een desinvestering op rekening van gemeenschapsgelden. Betrokken partijen zullen u hierover nader kunnen inlichten.

Een laatste, en deze dagen zeker niet minder geldig argument, is dat het scheppen van Multi Provider Access tevens inhoudt dat er geen monopoliepositie gaat ontstaan. Het is te verwachten dat binnen enkele jaren monopolie op het kabelnet wettelijk verboden gaat worden dan wel door de OPTA zal worden beoordeeld.

Door de wijze waarop het Nutsbedrijf het huidige kabelnet geschikt heeft gemaakt voor het transport van signalen in twee richtingen, is er feitelijk sprake van één groot, lokaal, netwerk. Daarom is er de naam AmstelLan aan toegekend; Lan (Local Area Network) is de benaming voor deze vorm van netwerk, waarover met hoge snelheden datastromen zijn te verplaatsen. Technisch betekent dit ook dat andere protocollen dan standaard internetprotocollen zijn te gebruiken, waardoor de gebruiksmogelijkheden ruimer worden.

In dit netwerk is het mogelijk om allerlei diensten te verlenen zonder dat een service provider nodig is. De huidige inrichting is van dien aard dat menige gebruiker één of meer servers heeft draaien. Een server is een pc die bepaalde programmatuur heeft draaien waardoor een bepaalde service of dienst mogelijk is.

Hoewel dat geen deel heeft uitgemaakt van de pilot in de achterliggende periode, is een uitgangssituatie ontstaan die van wezenlijk belang is voor het tot stand brengen van een "Digitaal Amstelveen" dat veel verder strekt dan de bijvoorbeeld De Digitale Stad in Amsterdam. Individuele of groepen ingezetenen kunnen met betrekkelijk weinig middelen activiteiten ontplooien binnen het AmstelLan en allerlei vormen van informatie verspreiden, onderlinge contacten ontwikkelen. Kortom teveel om alle mogelijkheden op te noemen.
Hoewel iedere vergelijking mank gaat, is deze (technische) infrastructuur het beste te vergelijken met het ter beschikking hebben van een volledig stratenplan, met ongekend lage kosten en waar op velerlei wijze gebruik van kan worden gemaakt.

Met behulp van standaard internet programmatuur en twee daartoe uitgeruste pc's is het mogelijk om met elkaar te converseren met videobeelden er bij. Daarbij komt dat de programmatuur onderhand dermate gebruikersvriendelijk is, dat na een installatie er slechts een enkele klik met de muis nodig is om een eerdere (video-)verbinding weer te activeren.. Het laatste houdt in dat in toenemende mate ook ouderen van deze mogelijkheden gebruik kunnen gaan maken. Uit recent onderzoek in de Verenigde Staten blijkt dat in de achterliggende maanden de categorie vrouwen boven 50 jaar de grootste groep nieuwe gebruikers vormt! Activiteiten, naast onderlinge contacten en emailen met de kinderen, van deze groep gebruikers die er uit springen zijn bibliotheek- en museumbezoek en het volgen van opleidingen.

Naast mogelijkheden voor allerlei sociaal-culturele organisaties, kunnen ook lokale leveranciers inspelen op de behoeften van de lokale bevolking en via deze weg hun produkten of diensten aan bieden.

Het kabelnet zal in de toekomst door deze additionele toepassingen in waarde stijgen. Daarmee stijgt ook het belang voor de burger van deze kabelvoorziening. De kabel als maatschappelijke functie zal betere waarborgen geven voor een (voor de burger) optimaal en onafhankelijk informatie medium en een beter service aanbod.

Een (monopolistische) commerciële exploitant zal primair een geldelijk gewin voor ogen staan. Dat is op zich niet verkeerd, maar juist het feit dat dit vanuit een monopoliepositie gebeurt geeft aanleiding tot ernstige zorgen.

Dat deze zorg niet onterecht is blijk wel uit wat er op dit moment in diverse gemeenten in Nederland zich afspeelt. Na overname heeft de exploitant vrij spel, en de gemaakte afspraken zijn meestal te beperkt of voor meerdere uitleg vatbaar. Ervaring op dit terrein is beperkt en het lijkt moeilijk te geloven dat juist de gemeente Amstelveen zal slagen waar het menig andere gemeente niet is gelukt, zeker als de andere partij al veel (onderhandelings-)ervaring op dit zeer specifieke gebied heeft opgebouwd.